“'Dit wilde ik altijd al', zeggen onze gastvrouwen vaak”

De zorg verandert ingrijpend. Er komt een dubbele vergrijzing aan: Het aantal ouderen met een zorgvraag neemt toe. Aan de andere kant gaan er veel zorgwerkers met pensioen terwijl de aanwas van jonge, gediplomeerde medewerkers krimpt.  “Onze bewoners hebben ook meer en zwaardere zorg nodig. Daarom heeft de ouderenzorg grote uitdagingen,” weet Femke van Lente, opleidingscoördinator van Cedrah. Eén van die uitdagingen, voldoende handen aan het bed, pakt ze aan met Hoornbeeck Connect Gouda.

Cedrah heeft zeven woonzorgcentra in Zuid-Holland en Zeeland. Locatie Beth-San in Moerkapelle wil assistenten Zorg & Welzijn (medewerkers zonder zorgdiploma) breder kunnen inzetten. “Deze gastvrouwen, zoals wij ze vaak noemen, zijn erg belangrijk in een huiskamer of op een groep,” legt Femke uit. “Ze helpen bij activiteiten en bij de maaltijden. Maar als een bewoner bijvoorbeeld naar het toilet moet, mag een gastvrouw niet zelf helpen. Ze moet dan een gediplomeerde collega vragen, zoals een helpende of verzorgende.”

Op het bordje
“We gingen naar Hoornbeeck met de vraag: kunnen jullie onze gastvrouwen opleiden zodat zij, zelfstandig en gecertificeerd, meer taken van gediplomeerde collega’s kunnen overnemen?” vertelt Femke. Haar vraag belandt op het bordje van Annemieke Hoogendijk, docent Zorg & Welzijn en voorheen ook onderwijsontwikkelaar. “In Gouda hebben we al een opleiding in modules gedraaid bij Huize Winterdijk.” Met die ervaring ontwikkelt ze een programma waarin gastvrouwen in tien weken een deelcertificaat van de mbo-opleiding Helpende Zorg & Welzijn kunnen behalen.

Voorjaar 2025 start de eerste groep van zeven gastvrouwen uit Beth-San met de module Ondersteuning thuis. Annemieke: “Daarin leren ze handelingen in de laagcomplexe zorg. Een tillift gebruiken, steunkousen aantrekken en bewoners in en uit bed helpen, bijvoorbeeld. Na tien weken worden kennis en vaardigheden getoetst en krijgen de deelnemers een deelcertificaat. Daarmee mogen ze direct enkele taken overnemen van helpenden of verzorgenden. Die hebben hun handen meer vrij voor cliënten met zwaardere zorg.”

De zuster komt zo
De eerste groep is een test, en die is meer dan geslaagd. Femke: “De reacties van de eerste deelnemers zijn heel positief. Veel van hen zeggen: ‘Dit wilde ik altijd al’. Ze kunnen nu zelfstandig actie ondernemen zonder een collega te vragen, bijvoorbeeld een bewoner uit bed halen.” Annemieke vult aan: “Bewoners horen dus ook minder vaak: ‘De zuster komt u zo helpen’. De gastvrouwen mogen cliënten nu zelfstandig helpen.” Inmiddels is een tweede groep met veertien deelnemers gestart.

“Het mooie van dit scholingsprogramma is: je richt je niet op een diploma, maar op certificaten,” zegt Femke. “Veel gastvrouwen hebben een baan en een gezin; een complete opleiding volgen in een jaar is lastig. Nu kunnen ze deelcertificaten halen en de opleiding volgen in hapklare brokken.” Annemieke kijkt al vooruit: “In 2026 starten we met de modules 2 en 3. Die leveren ook een deelcertificaat op. Algemene vakken als Nederlands, Burgerschap en Rekenen krijgen daarin een plaats.”

Opleiden met impact
“Gecertificeerd opleiden heeft impact. Voor de bewoners van onze woonzorgcentra, die de zorg krijgen die ze verdienen. Maar het belang gaat verder dan Cedrah alleen. Als we reformatorische zorg in stand willen houden, moeten we zorgen voor voldoende bewust bekwaam inzetbare medewerkers,” vindt Femke. Annemieke: “Ik gun alle organisaties wat Cedrah nu heeft met deze opleidingen.”